Hafez and Surah Qadr

There’s a close relationship between Hafez’s poetry and the Qur’an, and it’s seldom as explicit as in the poem below:




This is the night of union and the tale of separation is at an end
Therein is peace until the break of dawn.
O heart, be steadfast in love
For on this path, no work is without reward.
I will not repent of my dissolute ways.
even if you punish me with banishment and separation.
My heart left, but I did not see the face of the sweetheart
weeping from this disdain and oh, from this grief.
Oh heart-illuminating morning, arise for God’s sake.
For the night of separation looks dark to me.
Hafez, if you want fidelity, endure cruelty
for there is gain and loss in trade.





شب وصل است و طی شد نامه هجر
سلام فیه حتی مطلع الفجر
دلا در عاشقی ثابت قدم باش
که در این ره نباشد کار بی اجر
من از رندی نخواهم کرد توبه
و لو آذیتنی بالهجر و الحجر
برآی ای صبح روشن دل خدا را
که بس تاریک می​بینم شب هجر
دلم رفت و ندیدم روی دلدار
فغان از این تطاول آه از این زجر
وفا خواهی جفاکش باش حافظ
فان الربح و الخسران فی التجر

Surah al-Qadr



Truly we sent it down in the Night of Power
And what shall apprise thee of the Night of Power?
The Night of Power is better than a thousand months.
The Angels and the Spirit descend therein, by the leave of their Lord, with every command
Peace it is until the break of dawn.




بسم الله الرحمن الرحيم Ra bracket.png إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ Aya-1.png وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ Aya-2.png لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ Aya-3.png تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ Aya-4.png سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ Aya-5.png La bracket.png .[1






Hafez taught me: Three Great Ghazals

These three wonderful ghazals are right next to one another in Hafez’s Divan:

Ghazal 344:







With your black eyelashes, you poked thousands of holes in my faith
Come, let me pick thousands of pains from your lovesick eyes.

O companion of the heart who has forgotten your friends
Let there be no day when I am without your memory.

The world is old and without foundation—Alas, the fraud and deceit
of this killer of Farhad has made me tired of my sweet life.

The fire of separation drowned me in sweat like the rose
O dawn wind, bring a breeze from the one who wipes my sweat.

I sacrifice the ephemeral and eternal worlds for the young beauty and the Saqi
for I see the sultanate of the world as a parasite of love.

If the Friend chooses another in my place, the choice is His
But God forbid that I choose my life in place of the Friend.

The nightingale sang good morning. Where are you, Saqi? Arise!
For the memory of last night’s dream clamors in my head.

On the night of death, I shall go from my bed to the huri’s palace
if I you are the candle at my bedside as I surrender my soul.

The story of longing that became recorded in this book
is wholly without fault, for Hafez taught it to me.


(Translation From The Divan of Hafez by Reza Saberi, p. 410)


به مژگان سیه کردی هزاران رخنه در دینم
بیا کز چشم بیمارت هزاران درد برچینم
الا ای همنشین دل که یارانت برفت از یاد
مرا روزی مباد آن دم که بی یاد تو بنشینم
جهان پیر است و بی‌بنیاد از این فرهادکش فریاد
که کرد افسون و نیرنگش ملول از جان شیرینم
ز تاب آتش دوری شدم غرق عرق چون گل
بیار ای باد شبگیری نسیمی زان عرق چینم
جهان فانی و باقی فدای شاهد و ساقی
که سلطانی عالم را طفیل عشق می‌بینم
اگر بر جای من غیری گزیند دوست حاکم اوست
حرامم باد اگر من جان به جای دوست بگزینم
صباح الخیر زد بلبل کجایی ساقیا برخیز
که غوغا می‌کند در سر خیال خواب دوشینم
شب رحلت هم از بستر روم در قصر حورالعین
اگر در وقت جان دادن تو باشی شمع بالینم
حدیث آرزومندی که در این نامه ثبت افتاد
همانا بی‌غلط باشد که حافظ داد تلقینم


Working Title/Artist: Divan of Hafiz from Allegory…Drunkenness Department: Islamic Art Culture/Period/Location: HB/TOA Date Code: 08 Working Date: photography by mma, DP167098.tif retouched by film and media (jnc) 9_24_08


Ghazal 355:


The way I see it, the best thing for me to do now is:
to go to the tavern and sit there happily.

Having no friend nor companion save my book and a cup
so that I see less of the deceitful colleagues.

I boasted of piety so much in my stained robe
that I am shamed by the Saqi’s face and the colorful wine.

I will take the cup of wine and stay away from the hypocrites
That is, of the people of the world, I will choose the one with a pure heart.

If it be possible to gather up my skirt from this world,
I will freely raise my head up above the people like a cypress.

My heart has the dust of many cruelties
O God, do not allow this mirror which is accustomed to love to be tarnished.

If I am the rascal of the tavern or the Hafez of the city,
I am that which you see or even less.

My straightened chest and the burden of his grief? Impossible.
My wretched heart is no match for this heavy burden.

I am the slave of the Asaf of the age. Do not mislead my heart.
For if I complain of the wheel, he will avenge me thereon.

(Translation From The Divan of Hafez by Reza Saberi, p. 411)




حالیا مصلحت وقت در آن می‌بینم
که کشم رخت به میخانه و خوش بنشینم
جام می گیرم و از اهل ریا دور شوم
یعنی از اهل جهان پاکدلی بگزینم
جز صراحی و کتابم نبود یار و ندیم
تا حریفان دغا را به جهان کم بینم
سر به آزادگی از خلق برآرم چون سرو
گر دهد دست که دامن ز جهان درچینم
بس که در خرقه آلوده زدم لاف صلاح
شرمسار از رخ ساقی و می رنگینم
سینه تنگ من و بار غم او هیهات
مرد این بار گران نیست دل مسکینم
من اگر رند خراباتم و گر زاهد شهر
این متاعم که همی‌بینی و کمتر زینم
بنده آصف عهدم دلم از راه مبر
که اگر دم زنم از چرخ بخواهد کینم
بر دلم گرد ستم‌هاست خدایا مپسند
که مکدر شود آیینه مهرآیینم




Ghazal 353:



I will not renounce love, the young beauty, and the cup of wine
I repented a hundred times and will do so no more.

The garden of paradise, the shade of Tuba, and the palace of heavenly maidens,
I will not compare them to the dust of the friend’s street.

The teaching and guidance of men of vision is but an allusion
I said this as a metaphor and will not repeat it again.

I am never conscious of my own head
until I raise it in the middle of a tavern.

The advisor tauntingly told me not to drink wine, it is forbidden.
I said alright. But I do not listen to every donkey.

The Shaykh told me angrily, “Stop falling in love!”
There is no need to quarrel, brother. I will not.

This much piety is enough for me that I do not wink at
the beautiful youths of the city from the top of the pulpit.

Hafez, the Magian Pīr’s side is a stately place
I will not give up kissing the dust of this door.


(Translation From The Divan of Hafez by Reza Saberi, p. 409)




من ترک عشق شاهد و ساغر نمی‌کنم
صد بار توبه کردم و دیگر نمی‌کنم
باغ بهشت و سایه طوبی و قصر و حور
با خاک کوی دوست برابر نمی‌کنم
تلقین و درس اهل نظر یک اشارت است
گفتم کنایتی و مکرر نمی‌کنم
هرگز نمی‌شود ز سر خود خبر مرا
تا در میان میکده سر بر نمی‌کنم
ناصح به طعن گفت که رو ترک عشق کن
محتاج جنگ نیست برادر نمی‌کنم
این تقویم تمام که با شاهدان شهر
ناز و کرشمه بر سر منبر نمی‌کنم
حافظ جناب پیر مغان جای دولت است
من ترک خاک بوسی این در نمی‌کنم