Two Ghazals from Hafez

I’ve quoted from these before, but here are two of my favorite ghazals in their entirety:

(If the videos on the other pages on this site don’t appear for you, try emptying your cache and reloading the page)







The outward ascetic has no knowledge of our state
          Whatever he says about us, there’s no room for disagreement
Whatever happens to the traveler of the Path is for his own good
           No one is lost on a straight path
Depending on how the game goes, we may move a pawn
          The king has no chance on the gangster’s chessboard
What is this lofty ceiling, plain or many-patterned?
          No wise person in the world can solve this mystery
O Lord what manner of proud grandeur and power is this?
          There are so many hidden wounds, and no space for a sigh…
It seems our bookkeeper doesn’t know the account
          For nothing in the ledger is for the sake of God’s reward

cieling Lotfollah


زاهد ظاهرپرست از حال ما آگاه نیست
در حق ما هر چه گوید جای هیچ اکراه نیست
در طریقت هر چه پیش سالک آید خیر اوست
در صراط مستقیم ای دل کسی گمراه نیست
تا چه بازی رخ نماید بیدقی خواهیم راند
عرصه شطرنج رندان را مجال شاه نیست
چیست این سقف بلند ساده بسیارنقش
زین معما هیچ دانا در جهان آگاه نیست
این چه استغناست یا رب وین چه قادر حکمت است
کاین همه زخم نهان هست و مجال آه نیست
صاحب دیوان ما گویی نمی‌داند حساب
کاندر این طغرا نشان حسبه لله نیست
هر که خواهد گو بیا و هر چه خواهد گو بگو
کبر و ناز و حاجب و دربان بدین درگاه نیست
بر در میخانه رفتن کار یک رنگان بود
خودفروشان را به کوی می فروشان راه نیست
هر چه هست از قامت ناساز بی اندام ماست
ور نه تشریف تو بر بالای کس کوتاه نیست
بنده پیر خراباتم که لطفش دایم است
ور نه لطف شیخ و زاهد گاه هست و گاه نیست
حافظ ار بر صدر ننشیند ز عالی مشربیست
عاشق دردی کش اندربند مال و جاه نیست






 No one has seen your face, and yet a thousand rivals seek you
        Although you’re still a bud, a hundred gazelles entreat you
Although I’m far from you, may no one ever be far from you
         I still hope that I can be united with you soon
If I come to your home, it is not so strange
         There are thousands of strangers like me in this land
In love there is no difference between the Sufi lodge and the tavern
         Everywhere that is is illumined by the light of the beloved’s face
Wherever they are performing the rites of the abbey
         There is rule of the monastery the name of the cross
Whoever became a lover without the friend glancing at him?
         O Master, there is no pain, otherwise there are many physicians
Hafez’s cry was not in vain after all
         It is a strange story and a wondrous tale




روی تو کس ندید و هزارت رقیب هست
در غنچه‌ای هنوز و صدت عندلیب هست
گر آمدم به کوی تو چندان غریب نیست
چون من در آن دیار هزاران غریب هست
در عشق خانقاه و خرابات فرق نیست
هر جا که هست پرتو روی حبیب هست
آن جا که کار صومعه را جلوه می‌دهند
ناقوس دیر راهب و نام صلیب هست
عاشق که شد که یار به حالش نظر نکرد
ای خواجه درد نیست وگرنه طبیب هست
فریاد حافظ این همه آخر به هرزه نیست
هم قصه‌ای غریب و حدیثی عجیب هست



Compare with Amir Khusro’s Ghazal:


I am the slave of that face which no one is allowed to see
          mad for tresses that no one can pass by, nor is allowed to touch
A thirsty flame licks my breast, and displays in the distance
          a drink, which no one’s allowed to taste.
Whether or not I look at him, I don’t have long to live,
        My friend, is this any time to not allow looking?
Hundreds of hearts and eyes await your arrows
          How is it that it’s only unlucky me they’re not allowed to hit?
Lord what agony this captive bird must feel!
          when they won’t accept its sacrifice, nor its flight allow
Let me hear a single word and I’ll give up my soul
          Isn’t it forbidden for me to die without ever being allowed to hear?
My breast was torn to a hundred shreds, my heart is cut to a hundred pieces
            Why won’t these ignorant fools allow me to take off these tattered clothes?
Khusrau was pierced hundred of times by cruel thorns of separation
              Will he ever be allowed to pluck a rose from your garden?



Add. 18113



من بنده آن روي که ديدن نگذارند
ديوانه زلفي که کشيدن نگذارند
از تشنگيم شعله زنان سينه و از دور
شربت بنمايد و چشيدن نگذارند
چون زيستني نيستم، ار بينم و ار ني
اي دوست، چه وقت است که ديدن نگذارند؟
صد ديده و دل منتظر تير تو، فرياد
کش با من بيچاره رسيدن نگذارند
يارب، چه عذابي ست برين مرغ گرفتار؟
بسمل نپسندند و پريدن نگذارند
گفتم سخني بشنوم و جان دهم اکنون
محروم بميرم، چو شنيدن نگذارند؟
صد چاک شده سينه و صد پاره شده دل
اين بي خبران جامه دريدن نگذارند
امروز صبا از جگرم بوي گرفته ست
زنهار کزان سوش وزيدن نگذارند
صد خار جفا خورد ز هجران تو خسرو
آه، ار گلي از روي تو چيدن نگذارند